Pierścień tłokowy

Czym jest pierścień tłokowy sprężarki powietrza?

Pierścień tłokowy sprężarki powietrza to pierścień tłokowy osadzony w rowkach tłoka sprężarki pneumatycznego układu hamulcowego, który dociska się do ścianki cylindra i zamyka drogę ucieczki powietrza w dół tłoka. Sprężarka napędzana silnikiem spręża powietrze, a pierścień tłokowy zamyka szczelinę między tłokiem a cylindrem. Najbardziej zużywają się powierzchnia pierścienia przylegająca do ścianki cylindra oraz boki rowka; po zużyciu spada ciśnienie, a olej może dostać się do linii powietrznej. W warsztatach ta część bywa nazywana pierścieniem tłokowym, pierścieniem uszczelniającym lub pierścieniem zgarniającym. Tuleje i uszczelki to osobne kategorie i nie są objęte tą stroną.

Jak działa pierścień tłokowy sprężarki powietrza i jakie części obejmuje?

Gdy tłok porusza się w górę i w dół, pierścienie stykają się ze ścianką cylindra i zapewniają szczelność komory sprężania. Zawartość zestawu zależy od budowy pierścieni w sprężarce; zwykle obejmuje:

• Górny pierścień tłokowy kompresyjny: pierwszy pierścień tłokowy zapobiegający ucieczce sprężonego powietrza w dół.
• Dolny pierścień tłokowy kompresyjny: drugi pierścień tłokowy uszczelniający w konstrukcjach wielopierścieniowych, wspierający górny.
• Pierścień tłokowy zgarniający olej: pierścień tłokowy zgarniający olej ze ścianki cylindra, zapobiegający jego przedostawaniu się do powietrza.
• Sprężyna pierścienia: sprężyna dociskająca pierścień tłokowy zgarniający do ścianki cylindra, w niektórych modelach.
• Rowek tłoka: gniazdo na pierścienie w tłoku; musi być czyste i nieuszkodzone, aby zestaw pracował prawidłowo.

Rodzaje pierścień tłokowy sprężarki powietrza

• Zestaw pierścieni kompresyjnych: wybierany przy ucieczce ciśnienia i spadku sprawności sprężania.
• Zestaw pierścieni zgarniających olej: wybierany przy śladach oleju i zanieczyszczeniu linii powietrznej.
• Komplet pierścieni: wybierany, gdy obie grupy zużyły się razem, po sprawdzeniu rowka tłoka.

Jak prawidłowo dobrać pierścień tłokowy sprężarki powietrza?

Dobór należy przeprowadzić na podstawie oznaczeń typu i kierunku na zdemontowanym pierścieniu, stanu rowka tłoka oraz typu układu, w którym pracuje sprężarka. Sama zgodność wyglądu nie gwarantuje poprawnego wyboru; należy sprawdzić boki pierścienia i miejsca styku z rowkiem. Nawet w ramach tej samej serii modelowej marek Mercedes-Benz, MAN, Scania, Volvo i DAF bywają różne układy, dlatego dobór wyłącznie po nazwie modelu jest błędem.

Montaż i konserwacja - na co zwrócić uwagę

• Czyszczenie rowka: w rowkach tłoka nie może pozostać nagar; pierścień tłokowy musi dokładnie przylegać, dlatego rowek trzeba wyczyścić.
• Kierunek montażu: pierścienie tłokowe zakładaj zgodnie z oznaczeniem kierunku; odwrotnie założony pierścień tłokowy powoduje wyciek oleju i powietrza.
• Ustawienie szczelin: szczeliny pierścieni ustawiaj tak, aby nie pokrywały się w jednej linii.
• Smarowanie: przed montażem lekko nasmaruj ściankę cylindra i powierzchnię pierścienia olejem sprężarkowym; praca na sucho rysuje powierzchnię.
• Kontrola po uruchomieniu: sprężarkę uruchamiaj najpierw przy niewielkim obciążeniu i obserwuj ucieczki oraz wyciek oleju podczas narastania ciśnienia.

Częste usterki i sposoby ich usunięcia

• Opóźnione narastanie ciśnienia: pierścień tłokowy kompresyjny może być zużyty, a powietrze ucieka z komory sprężania; rozwiązanie: wymiana pierścieni tłokowych kompresyjnych.
• Osad olejowy w linii powietrznej: pierścień tłokowy zgarniający olej może być zużyty; rozwiązanie: wymiana pierścieni olejowych i oczyszczenie linii.
• Dłuższa praca sprężarki: utrata szczelności powoduje ciągłą pracę sprężarki; rozwiązanie: kontrola pierścieni i rowka tłoka.
• Wzrost zużycia oleju: stan oleju na ściance cylindra może się pogorszyć; rozwiązanie: wspólna kontrola pierścienia zgarniającego i ścianki cylindra.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wymiana pierścieni zmniejszy zużycie oleju?

Jeśli pierścień tłokowy zgarniający olej jest zużyty, zużycie oleju i jego przedostawanie się do linii powietrznej zwykle rośnie. Po założeniu nowego pierścienia zgarniającego problem w dużej mierze znika, ale należy sprawdzić także ściankę cylindra.

Czy można założyć pierścień tłokowy bez oczyszczenia rowka?

Nie. Pierścień tłokowy założony w zanieczyszczonym rowku nie przylega prawidłowo i powoduje ucieczkę. Rowek musi zostać oczyszczony przed montażem.

Czy trzeba wymienić oba rodzaje pierścieni jednocześnie?

Wymienić można tylko zużytą grupę. Jeśli zużyte są obie, należy wybrać komplet, w przeciwnym razie nowe części mogą nie współpracować ze starymi.

Czy sam pierścień tłokowy wystarczy, gdy ścianka cylindra jest zarysowana?

Nie. Zarysowanie ścianki szybko zużyje nowy pierścień tłokowy, dlatego przed montażem trzeba sprawdzić stan cylindra.

Jak rozpoznać nieszczelność spowodowaną pierścieniami?

Pierwszymi sygnałami są opóźnione narastanie ciśnienia, osad olejowy w linii powietrznej i ciągła praca sprężarki. Kontrola wodą z mydłem pokazuje pęcherzyki w miejscu nieszczelności.